ವಿಶೇಷ ವರದಿ : ಎಂ. ಕೆ. ರಂಗನಾಥ, ಜಿಲ್ಲಾ ವರದಿಗಾರರು
ಮಣ್ಣಿದ್ದರೆ ಜೀವನವಿದೆ; ರೈತನಿದ್ದರೆ ಅನ್ನವಿದೆ.” ಈ ಮಾತು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮೂಲ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ರಾಷ್ಟ್ರ. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಪದ್ಧತಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ರೈತನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು, ಮಳೆ, ಜಾನುವಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ, ಭೂಮಿತಾಯಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಯೇ ಮಣ್ಣೆತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಭಕ್ತಿ, ಸಂಭ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ; ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾನವನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ, ರೈತನ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.
ಮಣ್ಣು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಆಧಾರ. ನಾವು ಸೇವಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಧಾನ್ಯ, ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣು, ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮಣ್ಣು ಇಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಇಲ್ಲ; ಕೃಷಿ ಇಲ್ಲದೆ ಜೀವನವೇ ಇಲ್ಲ.
ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ‘ಭೂಮಿತಾಯಿ’ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಡುವ ಮುನ್ನವೇ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ. ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣೆತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ರೈತರು ತಮ್ಮ ಹೊಲದ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಮಳೆ, ಸಮೃದ್ಧ ಬೆಳೆ ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ-ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳು ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣೆತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ರೈತನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ ದುಡಿಯುವ ರೈತನು ತನ್ನ ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಜೋಡಿ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಈ ದಿನ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಕೊಂಬುಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ, ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ವಿಶೇಷ ಆಹಾರ ನೀಡಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ಎತ್ತುಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆ, ಜನಪದ ಕಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಭಜನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಎತ್ತುಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಾರೂ ತುಂಬಲಾರರು. ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಇಲ್ಲದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಲ ಉಳುಮೆ, ಬಿತ್ತನೆ, ಸಾಗಣೆ, ಕಟಾವು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲೂ ಎತ್ತುಗಳೇ ರೈತನ ನೆರವಾಗಿದ್ದವು.
ಎತ್ತುಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲ; ರೈತನ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಂತೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದಿನ ಅವುಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಹಜೀವನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಇಂದು ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಅತಿಯಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ, ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆ, ಅರಣ್ಯನಾಶ, ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿ ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಮಣ್ಣೆತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ನಮಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ, ಹಸಿರು ಗೊಬ್ಬರ, ಬೆಳೆ ಪರಿವರ್ತನೆ, ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಹಾಗೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬಹುದು
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಅನಾವೃಷ್ಟಿ, ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕೃಷಿಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣೆತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ; ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುವ ಜಾಗೃತಿ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು, ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆ ಕೃಷಿಯಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ. ಹೆಚ್ಚಿನವರು ನಗರಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮಣ್ಣೆತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಯುವಜನರಿಗೆ ಕೃಷಿಯ ಮಹತ್ವ, ರೈತನ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದರೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಬಹುದು.
ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್ಬವೂ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣೆತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ನಮಗೆ ವಿನಯ, ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಸಹಜೀವನ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನದ ಸರಳತೆ, ರೈತನ ಪರಿಶ್ರಮ, ಎತ್ತುಗಳ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಈ ಹಬ್ಬ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಆಚರಣೆ ಕೇವಲ ಸಂಪ್ರದಾಯವಲ್ಲ; ಬದುಕಿನ ತತ್ವವಾಗಿದೆ.
ರೈತನು ದೇಶದ ಅನ್ನದಾತ. ಅವನ ಶ್ರಮದಿಂದಲೇ ದೇಶದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರ, ಕೃಷಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಬೆಲೆ, ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಉತ್ತಮ ಬೀಜಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕರೂ ಆಹಾರವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದಿರುವುದು, ರೈತನ ಶ್ರಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮಣ್ಣೆತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಭೂಮಿತಾಯಿ, ರೈತ, ಎತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಜೀವನದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಣ್ಣನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ಮಹತ್ತರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಆಧುನಿಕತೆಯ ನಡುವೆ ನಮ್ಮ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಮಣ್ಣನ್ನು ಉಳಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಕೃಷಿ ಉಳಿದರೆ ದೇಶ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಣ್ಣೆತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
“ಮಣ್ಣನ್ನು ಕಾಪಾಡೋಣ, ರೈತನನ್ನು ಗೌರವಿಸೋಣ, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ – ಇದೇ ಮಣ್ಣೆತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ನಿಜವಾದ ಸಂದೇಶ.”